Spelenderwijs praten...

RTV Drenthe (zie onderaan de tekst de video): De week van de Liefde 2026.

Een potje Ganzenborden tijdens de Week van de Liefde: 'Maar dan met zaadcellen en eicellen'

Het is de Week van de liefde. Op veel middelbare scholen in Drenthe is er daarom meer aandacht voor relaties en seksualiteit. In Emmen doen ze dat op geheel eigen wijze.

Een groep leerlingen van De Atlas in Emmen zit in een kring om een tafel. Voor hen ligt Ganzenbord. Althans, daar lijkt het op, maar de pionnen verraden dat het niet om een ouderwets potje ganzenborden gaat: er vliegen namelijk eicellen en zaadcellen over het speelveld.

Seksganzenbord

"Dit is het seksganzenbord", legt Hilde Habing uit. "De structuur van het spel is hetzelfde als ganzenborden, maar dit spel is gericht op seksualiteit." Habing is docent burgerschap op de Emmense school en geeft het hele jaar door seksuele voorlichting. Maar deze week wordt er extra aandacht besteed aan seksualiteit.

"Er verandert veel in de pubertijd, ook je lichaam en je gevoelens. Wij vinden het belangrijk dat school een veilige plek is waar vragen gesteld kunnen worden." Het seksganzenbord is een laagdrempelige manier om met leerlingen in gesprek te gaan over onderwerpen omtrent liefde, relaties, vriendschappen en seks.

Leerzaam

Dat vindt ook de 15-jarige Lot. "Het is een leerzaam spel", zegt ze. "Je moet het hele spel door kaartjes pakken, daar staan vragen op die we moeten beantwoorden. We hebben het gehad over consent, maar ook over abortus. De vraag kwam op of een jongen mee mag beslissen als een meisje abortus wil plegen. Ik vind het belangrijk om het daar over te hebben."

Een van de andere leerlingen leest een vraag voor: "Als een meisje nee zegt, bedoelt het meisje dan ja? Wat vind jij?" De groep kijkt elkaar aan. "Nee is nee", klinkt het antwoord.

De 14-jarige Mika, die ook aan het spel meedoet, vindt de vragen niet ingewikkeld. "Ik heb het er thuis ook over en vind het ook niet ongemakkelijk om de vragen te beantwoorden." Toch vindt hij het wel nuttig om het hier met leeftijdsgenoten over te hebben. "Je leert er wel wat van hoor, maar je moet het uiteindelijk toch zelf ondervinden."

Bekijk de video

En ook dit schooljaar hebben mijn leerlingen weer met veel plezier het seksganzenbord gespeeld. Het eerste educatieve spel wat zelfs de meest hectische klas geboeid, fanatiek en met zoveel plezier speelt dat ze de tijd spontaan vergeten. De vraag om een tweede potje te mogen spelen is typerend voor de kwaliteit van het spel.

Tip, schaf meteen 4 spellen aan dan kan de hele klas tegelijk zitten spelen. Succes verzekerd!

Het spel is niet ingewikkeld, de kinderen van groep 8 snapten het gelijk.
Ze konden het zelfstandig spelen na een korte uitleg.
De leerkracht hoorde de kinderen lachen, ze hadden lol.
Het was interessant genoeg voor ze om door te spelen, de leerkracht hoefde ze niet aan te sporen.
Ze leerden heel veel van het spel over het thema en het past goed bij de Lentekriebels.
Het ziet er aantrekkelijk uit.
We zijn een gezonde school en hebben inmiddels ons derde certificaat binnen, waaronder Relaties & Seksualiteit.
Het spel sluit hier prima bij aan!

"Het uitpakken van de spellen was natuurlijk alleen al een feestje. We hoopten nog even op naakte gansjes 😉, maar spelstukken met zaadcellen en eicellen zijn natuurlijk ook leuk. Na een korte instructie, hadden de leerlingen snel door hoe ze het spel moesten spelen. Dit zorgde ervoor dat de gehele klas snel op ging in het spel. Hier en daar gegiebel, maar ook goede discussies en leerlingen die elkaar uitleg gaven over teksten op de kaartjes. Het spel biedt mij als docent een eenvoudige en snel inzetbare tool, om seksualiteit ook buiten de specifieke thema lessen voorbij te laten komen. Praten over seksualiteit moet je leren, het spel is een welkome aanvulling voor mij als docent om hier vorm aan te geven."

Mijn collega's zijn ook enthousiast, dus we doen al aan reserveringen, hahaha.

Als docent biologie en levensbeschouwing is seksualiteit altijd een thema geweest waar ik veel ruimte voor inplan in alle leerjaren. Ik moet zeggen dat ik in de afgelopen 20 jaar weinig bruikbaar/afwisselend/uitdagend materiaal mbt dit onderwerp ben tegengekomen (buiten het standaard materiaal zoals lang leve de liefde e.d.). Ik was dan ook erg enthousiast toen ik zag dat je dit spel uitbracht. Dus keibedankt voor al het werk dat je erin hebt gestopt collega! Het ziet er fantastisch uit.

Groeten, Pauline

Regenboog-Ouderen versie:
Ik ben erg enthousiast over het spel, wat ziet het er mooi uit en wat een goede vragen en casuïstiek. Ik heb het al kort gespeeld met collega’s, zodat ik ermee kon oefenen voor ik het met zorgmedewerkers ga spelen. Er waren dingen waar ze echt iets van leerden (wat is intersekse bijvoorbeeld) en ik kon aan de hand van vragen over gender de genderbreadcookie erbij pakken en uitleg geven. De casuïstiek leidde tot mooie gesprekken.
Dus dank, ik kijk ernaar uit om het vaker te gaan gebruiken.

Groetjes,
Ines

Van Marjolein ontvingen we de (L)VB versie van haar prachtige ganzenbord.

Geweldig hoe ze haar spel heeft weten te vertalen naar deze doelgroep, met daarin ook oog voor het leren door situaties na te spelen.

Het is voor ons als trainers een mooie aanvulling op ons materiaal en maakt dat we met de cliënten op een ontspannen, laagdrempelige en bovendien positieve manier in gesprek kunnen gaan over seksualiteit.

We zullen dan ook nog vaak "met plezier in de put" zitten met dit spel ;-)

Heel erg leuk en leerzaam spel wat uitlokt tot een goed en open gesprek over seksualiteit. Wij hebben er op school een aantal liggen en ze worden zeker elke keer gebruikt als voortplanting het thema is. Maar ook bij t mentoruur of in andere lessen een heel mooi middel om leerlingen open te laten spreken hierover.

En voor de versie vanaf 15: "Heel erg leuk en leerzaam spel wat uitlokt tot een goed en open gesprek over seksualiteit. De oudere leerlingen zijn al verder op dit gebied en praten er vaak al wat makkelijker over. Na een uur vragen ze altijd of ze nog verder mogen spelen!"

Projectweek 'jij + ik = wij'. Een projectweek voor 2de klassen over diversiteit, seksualiteit, wensen en grenzen.

De leerlingen van de Panta Rhei te Amstelveen hebben deze week het 'Seks is meer... ganzenbord' gespeeld.

Het is fantastisch! Ik heb vandaag een foto gedeeld op instagram. De kinderen en collega's reageren super! Het spel valt zeer goed in de smaak, fanatiek door het game element, enthousiast, nieuwsgierig en echt doelgericht bezig. Voor de docenten is het makkelijker te praten op deze manier. Het was een top week en nog 1 dag te gaan met theater. Mede dankzij het spel is het een zeer succesvolle week!

Ik heb de Regenboog-Ouderenversie gespeeld op de afdeling orthopedie in het Spaarne Gasthuis in Hoofddorp. Ik doe zelf de opleiding verpleegkundige en ben in juni 2020 afgestudeerd! Wij hebben het spel gespeeld en kwamen er achter dat er nog veel kaartjes waren die niet beantwoord konden worden en dus we hebben er veel van geleerd is!
Er kwamen tijdens het spelen van het spel veel discussies en ervaringen aan bod en hebben dit met elkaar gedeeld!
Het was voor mijn collega’s en mij een erg leuke manier om met elkaar in interactie te komen over een onderwerp wat vaak niet word besproken maar wel erg belangrijk is!

Mag ik u bedanken voor het onwijs leuke spel die ik heb gespeeld op mijn afdeling!! Mijn examen heb ik behaald en collega’s vonden het echt ontzettend leuk! 

Wat een mooie ervaring hebben de studenten van de lerarenopleiding biologie uit Rotterdam meegekregen van Marjolein Hottentot. 

Bij het spelen van haar 'Seks Ganzenbord' zijn mij een aantal dingen opgevallen bij de studenten:

Plezier: Wat hebben ze een lol gehad met het spelen van het spel
Interesse: Wat waren ze geïnteresseerd in elkaars meningen en standpunten.
Verbazing: "Heb jij je ouders nog nooit naakt gezien?"
Respect: Alle meningen mochten naast elkaar staan.
Enthousiasme: Dit spel willen ze allemaal op hun stageschool door leerlingen laten spelen.

Kortom; De studenten zijn door dit spel een mooie ervaring rijker en zitten boordevol inspiratie om uit te voeren in het werkveld. 

Als voorbereiding op lessenserie Lang Leve de Liefde hebben we met alle mentoren klas 2 het seksganzenbord gespeeld en het was super goed en leerzaam om dit als voorbereiding met je collega's te doen. Het is gewoon een dijk van een spel. De leerlingen van mijn klas hebben in groepjes van 6 het spel gespeeld en dat is geweldig leerzaam. "Juf, moet je de pil elke dag slikken?" Vraagt een jongen aan mij tijdens het spel.... Ik bedoel maar...

3de jaars leerlingen van het MBO college West hebben enthousiast meegedaan aan het proefspelen  van de Regenboog-Ouderen versie. Ze vonden het een onwijs leuke manier om over dit onderwerp meer te weten te komen. Ze hebben er veel over geleerd, voor in hun stage en hun toekomstige werk.

Op de Alexander Roozendaalschool (speciaal onderwijs cluster 2) heb ik het LVB-spel mogen spelen met 3 van mijn groep 8 leerlingen. Dit was voor mij erg leuk en voor die jongens erg waardevol. Het is ontzettend fijn om een 'zwaar' onderwerp (in hun ogen) op een luchtige manier te kunnen bespreken. Dit doorbreekt het taboe en hiermee normaliseer je het onderwerp.

Ik heb het spel voorafgaand aan de eerste keer goed voorbereid. Ik heb alle kaartjes gelezen en de kaartjes die ik voor mijn leerlingen waardevol achtte heb ik in het spel gedaan, de rest heb ik apart gelegd. Hierdoor kwam ik niet voor onverwachte situaties te staan en bleven de vragen binnen de belevingswereld van een 11/12 jarige. De pictogrammen op de kaartjes zijn een fantastische visuele ondersteuning voor onze leerlingen met een beperkte woordenschat. Deze pictogrammen worden door onze hele school gebruikt en zijn dus bekend en vertrouwd voor de leerlingen.

Middels de pictogrammen leren en onthouden zij makkelijker de begrippen die nog nieuw voor ze zijn.

Al met al ben ik erg enthousiast over het spel en gun ik iedere puber om er (onder begeleiding) mee in aanraking te komen. Een absolute aanrader dus!

"Ik ben heel blij met het spel en erg onder de indruk van hoe het eruit ziet. Ik verheug me erop om het binnenkort onder andere in te zetten bij de LHBTI+ ouderen in ons Roze 50+ café. 
Belangrijke thema's als seksualiteit en intimiteit kunnen door het spel op een ontspannen, gezellige manier besproken worden’.
Wil je hier meer over weten, kijk dan op: www.50plusminus.nl en www.roze50plus.nl 

Zo blij met het Seks is meer… Ganzenbord! Het is een speelse en laagdrempelige manier om het thema seksualiteit te bespreken. Praktisch dat er verschillenden versies zijn voor verschillende doelgroepen. Ik ben zo enthousiast dat ik Marjolein uitgenodigd heb om het Seks is meer… Ganzenbord tijdens mijn 1-daagse workshops voor professionals te demonstreren. En blij dat ze dit wil doen!

Vandaag heeft mijn klas S23 (en ik) heel veel lol beleefd aan je spel. Ze hebben het 2 maal achtereen gespeeld en alle eerdere lessen nog eens laten passeren. Leerzaam en geweldig leuk!!!